Nội dung chính
Nhiều chuyên gia cảnh báo: việc để chợ cóc và các quán ăn tự phát mọc xen kẽ trong các khu đô thị mới là sai lầm quy hoạch, có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho môi trường và an toàn cộng đồng.
Theo kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Hà Nội – vùng đất ngàn năm văn hiến – đã có truyền thống các gánh hàng rong, chợ cóc và quán ăn vỉa hè, tạo nên một phần bản sắc văn hoá đặc trưng của thành phố.
Thực trạng chợ cóc và các điểm kinh doanh tự phát hiện nay
- Hà Nội hiện có hơn hàng trăm chợ cóc và vô số điểm bán hàng tự phát, thậm chí xuất hiện trong các khu đô thị mới.
- Những khu vực này thường gây ra mỹ quan lộn xộn, ô nhiễm môi trường và nguy cơ tai nạn, cháy nổ.
- Việc chiếm dụng vỉa hè, lòng đường làm giảm không gian giao thông, gây tắc nghẽn và ảnh hưởng tới chất lượng sống của cư dân.
- Rác thải và chất thải thực phẩm được xả bừa bãi, dẫn đến ô nhiễm môi trường và nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Hậu quả đối với đô thị hiện đại
Trong các khu đô thị hiện đại, sự xuất hiện của chợ cóc không chỉ phá vỡ mỹ quan mà còn làm giảm giá trị bất động sản, làm giảm sức hấp dẫn của khu vực đối với nhà đầu tư và du khách. Theo một báo cáo của Viện Nghiên cứu Đô thị Việt Nam (2023), các khu vực có tỷ lệ chợ cóc trên 15% diện tích công cộng thường gặp tỷ lệ giảm giá bất động sản trung bình 8-12% so với các khu không có hiện tượng này.
Giải pháp: Quy hoạch khu phố ẩm thực và chợ dân sinh riêng biệt
Để khắc phục vấn đề, các chuyên gia đề xuất xây dựng các khu phố ẩm thực tập trung, tách biệt hoàn toàn khỏi không gian sống và giao thông. Lợi ích gồm:
- Gọn gàng, đẹp mắt: Tạo môi trường sạch sẽ, dễ quản lý và thu hút khách du lịch.
- An toàn thực phẩm và phòng cháy chữa cháy: Các khu vực này có thể được trang bị hệ thống phòng cháy, hệ thống xử lý rác thải và kiểm tra vệ sinh định kỳ.
- Thúc đẩy kinh tế địa phương: Một khu phố ẩm thực được quy hoạch tốt có thể trở thành “thương hiệu” của khu đô thị, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người kinh doanh.
- Cải thiện chất lượng không gian công cộng: Giải phóng vỉa hè, giảm ùn tắc, nâng cao trải nghiệm cho cư dân.
Quan điểm của các chuyên gia
TS. Đào Ngọc Nghiêm nhấn mạnh: “Nếu không bố trí không gian hợp lý, cảnh lộn xộn, mất mỹ quan và an toàn sẽ luôn hiện hữu. Quy hoạch khu phố ẩm thực không chỉ giúp đô thị gọn gàng mà còn tạo điểm du lịch hấp dẫn.”
TS. Nguyễn Văn Định, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng: “Đây là bài toán khó, nhất là ở các khu phố cổ, nhưng việc tách riêng các chợ cóc và khu thương mại sẽ giảm áp lực lên hạ tầng giao thông và nâng cao chất lượng sống.”
Ông Trần Thế Dũng, Tổng Giám đốc Vietluxtour, bổ sung: “Khi các quán ăn được tập trung vào một khu vực, cơ quan chức năng có thể kiểm soát vệ sinh thực phẩm và an ninh trật tự tốt hơn, đồng thời giảm thiểu rác thải và ô nhiễm môi trường.”

Chiến lược thực hiện tại Hà Nội
Theo quyết định của UBND TP Hà Nội, sẽ dẹp bỏ 231 chợ cóc và điểm kinh doanh tự phát trên địa bàn thành phố. Giai đoạn 1 sẽ giải tỏa 75 chợ cóc nhóm 1 trước ngày 30/1/2027, các nhóm còn lại sẽ hoàn thành trước ngày 30/6/2027.
Mục tiêu:
- Giải tỏa triệt để các chợ cóc hiện có, ngăn ngừa phát sinh mới.
- Xây dựng và nâng cấp chợ dân sinh, khu phố ẩm thực theo kế hoạch 2026‑2030, ưu tiên các khu vực còn thiếu chợ.
- Đảm bảo môi trường sống xanh, sạch, an toàn cho cư dân và du khách.
|
Theo quyết định về việc triển khai dẹp bỏ 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát trên địa bàn thành phố của UBND TP Hà Nội, 75 chợ cóc nhóm 1 sẽ được giải tỏa trước ngày 30/1. Các chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát nhóm 2, 3 và 4 sẽ lần lượt được giải tỏa theo lộ trình, chậm nhất hoàn thành trước ngày 30/6/2027. Mục tiêu của kế hoạch là giải tỏa triệt để các chợ cóc hiện có, không để phát sinh mới, góp phần xây dựng Thủ đô sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện. Để bảo đảm đời sống dân sinh, thành phố yêu cầu các xã, phường rà soát thực trạng hoạt động của các chợ chính quy, đánh giá tỷ lệ lấp đầy và hạ tầng, từ đó xây dựng phương án bố trí, sắp xếp tiểu thương đang kinh doanh tại chợ cóc vào các chợ còn điểm trống. Cùng với đó, Hà Nội sẽ đầu tư xây dựng mới, cải tạo và nâng cấp chợ theo kế hoạch phát triển và quản lý chợ giai đoạn 2026‑2030, ưu tiên các khu vực còn thiếu chợ. |
Kết luận
Việc tách biệt các chợ cóc và điểm kinh doanh tự phát ra khỏi không gian sống không chỉ là giải pháp khắc phục “bệnh lý đô thị” mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo điểm nhấn du lịch cho Hà Nội. Các nhà hoạch định, nhà đầu tư và cộng đồng cần chung tay thực hiện để đô thị trở nên văn minh, an toàn và hấp dẫn hơn.
Bạn nghĩ sao về việc quy hoạch lại các khu chợ cóc ở thành phố mình? Hãy chia sẻ ý kiến và theo dõi chúng tôi để cập nhật những giải pháp đô thị thông minh nhất.