Nội dung chính
Hiện tượng “Mua ngay” trên Reels: Khi tiếp thị liên kết trở thành mối nguy
Từ việc gắn link mua sản phẩm ngay trong video ngắn, một số fanpage đã biến nền tảng xã hội thành kênh lừa đảo thực phẩm.
1. Bối cảnh pháp lý: Vụ vi phạm thực phẩm của công ty Halong Canfoco
Vào ngày 7/1, Cảnh sát điều tra Hải Phòng xác nhận đã xử lý vi phạm nghiêm trọng liên quan đến 120 tấn thịt lợn không đạt tiêu chuẩn được lưu trữ tại kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco). Vụ việc nhanh chóng lan truyền trên các mạng xã hội, tạo tiền đề cho việc lạm dụng thông tin sản phẩm.
2. Cơ chế “Giỏ hàng” của Facebook Reels và cách nó bị lợi dụng
Khi Facebook giới thiệu tính năng Reels Shopping, người dùng có thể nhìn thấy nút “Mua ngay” ngay dưới video và được chuyển thẳng tới trang sản phẩm trên Shopee. Tuy nhiên, một số trang fanpage đã gắn liên kết affiliate ẩn dưới dạng “cảnh báo” nhưng thực chất là lời mời mua Pate cột đèn, nhằm thu lợi nhuận từ hoa hồng.
3. Vì sao mô hình tiếp thị liên kết lại “độc hại”?
- Hệ thống trả hoa hồng dựa trên cookie: ngay cả khi người dùng không mua ngay, nếu trong vòng 30‑45 ngày có đơn hàng, link gắn vẫn nhận được hoa hồng.
- Cuộc đua “click” giữa các đối tác: để giành phần thưởng, họ thường “che giấu” link dưới dạng tin tức, bài viết hoặc video ngắn.
- Rủi ro cho người tiêu dùng: không chỉ bị lừa mua sản phẩm không an toàn mà còn hỗ trợ chuỗi cung ứng vi phạm tiêu chuẩn vệ sinh.
4. Dữ liệu thị trường: Tiềm năng và thách thức
Theo báo cáo của iPrice 2023, tổng giao dịch thương mại điện tử tại Việt Nam đạt hơn 30 nghìn tỷ đồng, trong đó Shopee chiếm hơn 45% thị phần. Sự bùng nổ này đồng nghĩa với việc các nền tảng tiếp thị liên kết ngày càng “đầy rẫy”.
5. Giải pháp cho người dùng và nhà quản trị
- Kiểm tra nguồn gốc liên kết: di chuột lên link để xem URL thực tế, tránh nhấp vào địa chỉ rút gọn không rõ nguồn.
- Tham khảo đánh giá độc lập: tìm kiếm thông tin sản phẩm trên các trang kiểm định thực phẩm như Bộ Y tế hoặc Cục An toàn Thực phẩm.
- Báo cáo nội dung vi phạm: sử dụng công cụ “Report” của Facebook hoặc Shopee để ngăn chặn các fanpage vi phạm.
- Thúc đẩy chính sách “độ trong suốt” của các sàn TMĐT: yêu cầu công bố rõ ràng mức hoa hồng và thời gian cookie.
Như lời ông Mai Thanh Phú, quản lý nhiều fanpage lớn, “Tiếp thị liên kết đã trở thành một ngành công nghiệp khổng lồ, nhưng nếu không có khung pháp lý chặt chẽ, nó sẽ dễ dàng biến thành công cụ lừa đảo”.
Việc kiểm soát nội dung tiếp thị trên các nền tảng xã hội không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần nâng cao uy tín của ngành thương mại điện tử Việt Nam.
Xuân Sang
